Żarliwym piewcą przyrody Gór Świętokrzyskich był Jan Gajzler (1891-1940) -urzędnik leśny, nauczyciel i poeta. Oto fragment jego wiersza Ziemia uroczna:
Na oczach mi się kładzie ta ziemia uroczna,
Nasyca się mądrością śród zmrużonych powiek,
Garbata od gór łysych, leśna i obłoczna,
Uśmiecha się jak stary, zamyślony człowiek...

Bogate walory przyrodnicze, historyczne i kulturowe centralnej części Gór Świętokrzyskich stały się również źródłem inspiracji twórczych dla malarzy i fotografików. Z siedmiu obrazów pędzla Franciszka Smuglewicza (1745-1807), znajdujących się w klasztorze na Świętym Krzyżu, jeden nawiązuje do legendy założenia klasztoru (święty Emeryk w rozmowie z aniołem). Świętokrzyskie krajobrazy okolic Bodzentyna utrwalił na płótnie Józef Szermentowski (1833-1876). Autorami szeregu prac poświęconych m.in. Puszczy Jodłowej był Stanisław Prauss (1902-1967). Piękno krajobrazów i bogactwo przyrody tego terenu najpełniej utrwalili na zdjęciach kieleccy fotograficy. Wśród nich na szczególne przypomnienie zasługują: Jan Siudowski (1922-1982), prawdziwy mistrz w fotografii wnętrza lasu oraz autor zdjęć do tego albumu - Paweł Pierściński, twórca kieleckiej szkoły krajobrazu.